Historia i charakterystyka Banków

bank

Pierwszych śladów bankowości można doszukiwać się w działalności świątyń starożytnych Sumerów w Mezopotamii. Były one pierwszymi prymitywnymi instytucjami kredytowymi. Później, w XVIII wieku przed naszą erą, za czasów Hammurabiego, przyjmowaniem depozytów zajmowały się przedsiębiorstwa składowe, przechowujące towary masowe, kosztowności i sprzęty domowe.

BANK swoją nazwę zawdzięcza włoskim handlarzom. W dosłownym tłumaczeniu ?banco? oznacza ławkę, kontuar. To właśnie w tym miejscu włoscy bankierzy przyjmowali pieniądze kruszcowe, za które wystawiali weksle (banknoty). Dzięki temu kupcy nie musieli wozić ze sobą pieniędzy. Wystarczały tylko zaświadczenia, które były przyjmowane przez bankierów w innych miastach. Na ich podstawie wypłacali oni handlowcom ponownie pieniądze lub przyjmowali weksle do dalszych rozliczeń. Cały system był nieco ułomny, ponieważ przeliczanie pieniędzy i rozliczanie trwało bardzo długo.

Pierwsze banki w formie spółek akcyjnych zaczęły powstawać w XV wieku, np. w 1407 roku w Genui, w 1587 w Wenecji, w 1593 w Mediolanie, a następnie w innych miastach Europy. W związku z nadużyciami, będącymi wynikiem wypuszczania w obieg fałszywych monet, banki potrzebowały gwarancji miasta. Pierwszy publiczny bank, który tą gwarancję posiadał, oraz wymieniał monety zagraniczne powstał w 1609 roku w Amsterdamie. Wtedy zrodziło się powiedzenie ?pewnie jak w banku?, ponieważ pieniądze składane w Banku przez klienta były objęte gwarancją ich bezpieczeństwa. Ochrona zgromadzonego bogactwa (złota, biżuterii) była bardzo kosztowna. Pojawiające się banki zajmowały się przechowywaniem pieniędzy zawodowo, na większą skalę. Powodowało to obdarzanie ich coraz większym zaufaniem, a co za tym idzie, coraz większą liczbą depozytów. Okazało się, że lokata w banku, oprócz bezpieczeństwa, daje możliwość otrzymania dodatkowych korzyści w postaci oprocentowania. Bankierzy zarabiali natomiast pożyczając pieniądze na procent tym, którzy akurat ich potrzebowali. Zarabiali więc na fakcie posiadania nie swoich pieniędzy. Pojawili się wśród nich także geniusze finansowi. Dzięki nim powstawały instytucje finansowe zaspokajające potrzebę intensywnego obrotu pieniędzmi, wynikającego głównie z rozwoju handlu. Także rozwój form pieniądza, powstanie rynku kapitałowego, a nawet rozwój techniki przyczyniły się do ewolucji banków do ich dzisiejszej postaci.
Podstawowy Podział Banków Bank Centralny Banki Operacyjne (Komercyjne):a) Banki Uniwersalneb) Banki Wyspecjalizowane (np. hipoteczne, inwestycyjne)
Podział Banków ze względu na prawną formę działalności Banki Państwowe (Przedsiębiorstwa Państwowe) Banki Spółdzielcze (Spółdzielnie) Banki w formie spółek akcyjnych

Także w Polsce u schyłku średniowiecza zaczęły powstawać tzw. domy bankowe. Zakładali je na ogół kupcy w celu finansowania własnej działalności. Stopniowo rozwijano przyjmowanie depozytów, udzielanie pożyczek i gromadzono fundusze na zakładanie i rozwój przedsiębiorstw. Duże znaczenie miały domy bankowe w Krakowie, Gdańsku i Szczecinie. Rozwijały się one ze względu na swoje położenie na szlakach handlowych. Wkrótce największe domy bankowe pojawiły się w Warszawie. Za czasów Stanisława Augusta podjęto inicjatywę mającą doprowadzić do utworzenia banku centralnego. banki o bardziej współczesnej formie zaczęły powstawać na ziemiach polskich w I połowie XIX wieku, ale bankowość rozwijała się odmiennie na terenach należących do różnych zaborców. Najsilniejszą pozycję miały banki Królestwa Polskiego. Po odzyskaniu niepodległości rozpoczął się proces rozszerzania działalności banków istniejących w byłych zaborach na obszar całej Polski.

Dziś w świetle przepisów prawa bankowego używanie nazwy „bank” (oraz „kasa”) jest zastrzeżone wyłącznie dla banków, które dzisiaj na całym świecie, prześcigają się w pomysłach, jak zdobyć klienta. Dogodne warunki dla rozwoju konkurencji między bankami w naszym kraju stworzyło nowe prawo bankowe z 1989 roku. Do tego czasu pozycje monopolisty bankowego miał Narodowy Bank polski. Istniały wprawdzie jeszcze inne banki: Bank Polska Kasa Opieki S.A., Bank Handlowy S.A. , Bank Gospodarki Żywnościowej (z siecią banków spółdzielczych), Powszechna Kasa Oszczędności, jednak znajdowały się one w sferze bezpośredniego wpływu NBP. PKO obsługiwał gospodarstwa domowe, Bank Polska Kasa Opieki S.A. specjalizował się w transakcjach walutowych, Bank Handlowy dokonywał rozliczeń z zagranicą, BGŻ specjalizował się w obsłudze finansowej rolnictwa.

Obecnie Narodowy Bank Polski nie jest bankiem interesującym przeciętnego klienta, gdyż sam nie prowadzi działalności depozytowo-kredytowej. Pełni on jednak bardzo ważne funkcje banku centralnego oraz banku banków. Tylko on ma prawo emitowania pieniędzy. Dlatego jest nazywany także bankiem emisyjnym. NBP prowadzi politykę pieniężną państwa, obsługuje budżet, reguluje obieg pieniądza w kraju, decyduje o oficjalnych kursach walut oraz reprezentuje interesy Polski w międzynarodowych instytucjach bankowych. NBP sprawuje także nadzór nad innymi bankami. Czuwa więc nad zapewnieniem bezpieczeństwa środków pieniężnych zgromadzonych w bankach oraz nad przestrzeganiem przez banki przepisów prawa.

SkocznaBANK.pl

2 komentarze do “ Historia i charakterystyka Banków ”

  1. Z ostatniego akapitu wnoszę o zupełnym braku potrzeby istnienia każdego banku centralnego. Służy on wyłącznie do „nadzoru” i drukowania pieniędzy. Widać, że bez niego wszelkie formy bankowości tak w Polsce jak i w innych krajach mogą swobodnie funkcjonować, bez negatywnego wpływu na ich działalność oraz na zabezpieczenie pieniędzy powierzanych im przez klientów.
    Pozbądźmy się w takim razie naszego baku centralnego i w naszym kraju będziemy mieć dużo tańszy sektor finansowy.
    Pozdrawiam!

  2. a ja naiwna myślałam, że to artykuł o bankach w Polsce, o zmianach nazw itp. przekrętach… kto dziś pamięta takie nazwy jak np. Pierwszy Polsko-Amerykański Bank? Naprawdę chciałam przeczytać coś o LEPIENIU systemu bankowego (i finansowego w ogóle) w kraju nad Wisłą. Jednak jeśli ktoś jest zainteresowany tą książkową historią banków to artykuł jest OK.

Skomentuj